Liên kết HTX mở lối ra bền vững cho gà ri Xuân Hồng

HTX gà quê Xuân Hồng liên kết các hộ nuôi gà ri theo tiêu chuẩn VietGAP, hỗ trợ kỹ thuật, bao tiêu sản phẩm, từng bước xây dựng thương hiệu và đầu ra bền vững.

Trong bối cảnh chăn nuôi nhỏ lẻ đang đối mặt với nhiều rủi ro về dịch bệnh, thị trường và giá cả, việc hình thành các mô hình liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị được xem là hướng đi tất yếu. Tại xã Thọ Xuân, tỉnh Thanh Hóa (trước đây là xã Xuân Hồng), Hợp tác xã (HTX) sản xuất và chế biến gà quê Xuân Hồng ra đời đã và đang mở ra hướng phát triển bền vững cho nghề nuôi gà ri truyền thống của địa phương.

HTX sản xuất và chế biến gà quê Xuân Hồng được thành lập vào tháng 12/2024, với mục tiêu tập hợp các hộ chăn nuôi gà ri trên địa bàn, xây dựng quy trình nuôi an toàn sinh học, hình thành thương hiệu chung và ổn định đầu ra cho sản phẩm. Trước đây, người dân Xuân Hồng có nhiều năm gắn bó với nghề nuôi gà ri, tuy nhiên phần lớn sản xuất còn manh mún, nhỏ lẻ, chủ yếu tiêu thụ trong địa phương hoặc bán cho thương lái nên giá cả bấp bênh, khó mở rộng quy mô.

Theo đại diện HTX, hiện tổng đàn gà nuôi trong HTX đạt khoảng 12 vạn con mỗi lứa, với hình thức nuôi gối đầu giữa các hộ thành viên. Bình quân mỗi năm, HTX cung ứng ra thị trường khoảng 60.000 tấn gà thương phẩm. Bên cạnh sản phẩm gà thịt truyền thống, HTX còn đầu tư chế biến các sản phẩm giá trị gia tăng như giò gà, xúc xích gà, gà ủ thảo mộc theo các đơn đặt hàng, qua đó đa dạng hóa sản phẩm, tiếp cận nhiều nhóm khách hàng khác nhau và giảm áp lực tiêu thụ gà hơi.

Một trong những điểm nổi bật của HTX gà quê Xuân Hồng là mô hình liên kết chặt chẽ với các hộ thành viên. HTX trực tiếp hỗ trợ con giống, thức ăn chăn nuôi, thuốc thú y; hướng dẫn kỹ thuật, giám sát quy trình chăm sóc, phòng chống dịch bệnh theo đúng tiêu chuẩn VietGAP. Các hộ tham gia HTX thực hiện nghiêm ngặt việc tiêu độc, khử trùng chuồng trại, tiêm phòng vắc xin đầy đủ theo hướng dẫn của cán bộ chuyên môn, bảo đảm an toàn sinh học trong suốt quá trình nuôi.

Đến tháng 11/2025, sản phẩm gà quê Xuân Hồng chính thức được chứng nhận đạt tiêu chuẩn VietGAP. Đây được xem là “tấm vé thông hành” quan trọng, mở ra cơ hội đưa sản phẩm gà ri của địa phương vào các hệ thống siêu thị, cửa hàng thực phẩm sạch và các kênh phân phối hiện đại. Giống gà được HTX lựa chọn là gà ri thuần, nuôi tối thiểu 6 tháng, đạt trọng lượng từ 1,8 - 2 kg/con, cho chất lượng thịt chắc, dai, thơm, phù hợp với thị hiếu người tiêu dùng.

Là Giám đốc HTX, anh Trịnh Phú Tuấn đồng thời cũng là hộ chăn nuôi tiêu biểu của địa phương. Hiện gia đình anh Tuấn duy trì quy mô 5.000 con mỗi lứa, với 6 trại chăn nuôi được bố trí nuôi gối đầu luân phiên, bảo đảm nguồn cung ổn định quanh năm cho thị trường. Bình quân mỗi năm, gia đình anh xuất bán khoảng 14.000 tấn gà thương phẩm. Anh Tuấn cho biết, gia đình đã có hơn 11 năm gắn bó với nghề nuôi gà, đến năm 2020 mới mạnh dạn mở rộng quy mô sản xuất.

“Trước đây, các hộ chủ yếu nuôi nhỏ lẻ, bán trong địa phương, phụ thuộc nhiều vào thương lái. Từ khi thành lập HTX, việc chăn nuôi bài bản hơn, đầu ra ổn định nên người nuôi yên tâm đầu tư,” anh Tuấn chia sẻ.

Hiện các trại gà của gia đình anh đều áp dụng đệm lót sinh học, không phải đảo phân thường xuyên, chỉ rải men vi sinh từ đầu vụ. Nhờ đặc tính của giống gà ri thuần có khả năng bới, xới nền chuồng, phân được ủ và tự phân hủy, giúp giảm mùi hôi, hạn chế ô nhiễm môi trường và tiết kiệm đáng kể chi phí nhân công.

Không chỉ các hộ quy mô lớn, nhiều hộ chăn nuôi vừa và nhỏ tham gia HTX cũng ghi nhận hiệu quả kinh tế rõ rệt. Điển hình như gia đình ông Hà Xuân Hòa, thôn Lễ Nghĩa 1, đã có 5 năm nuôi gà ri. Mỗi lứa, gia đình ông nuôi khoảng 8.000 con. Từ khi tham gia HTX, ông Hòa được củng cố thêm kiến thức, kỹ thuật chăn nuôi, đặc biệt là được HTX bao tiêu sản phẩm nên không còn lo “được mùa, mất giá”. Bình quân mỗi năm, sau khi trừ chi phí, gia đình ông thu lãi gần 300 triệu đồng.

Theo ông Hòa, diện tích chăn nuôi hiện nay trước đây từng trồng cam, bưởi nhưng hiệu quả thấp do thường xuyên bị ngập úng. Việc chuyển đổi sang chăn nuôi gà ri theo hướng an toàn sinh học không chỉ mang lại thu nhập ổn định mà còn phù hợp với điều kiện đất đai của gia đình.

Đánh giá về mô hình HTX gà quê Xuân Hồng, ông Đỗ Trọng Kỳ - Chủ tịch Hội Nông dân xã Thọ Xuân cho rằng đây là hướng đi phù hợp với chủ trương tái cơ cấu ngành chăn nuôi, khuyến khích phát triển các mô hình sản xuất theo chuỗi, nâng cao giá trị sản phẩm nông nghiệp. Việc xây dựng thương hiệu gà ri Xuân Hồng gắn với tiêu chuẩn VietGAP đã góp phần nâng cao sức cạnh tranh, tạo sinh kế bền vững cho người dân nông thôn.

Thời gian tới, HTX gà quê Xuân Hồng tiếp tục mở rộng quy mô, kết nạp thêm thành viên, đẩy mạnh chế biến sâu và hoàn thiện hệ thống nhận diện thương hiệu. Qua đó, từng bước khẳng định vị thế của sản phẩm gà ri địa phương trên thị trường, góp phần phát triển kinh tế nông nghiệp theo hướng hiện đại, bền vững.

Hà Lê (HND tỉnh)