Nông dân Thanh Hóa phát triển nông sản an toàn theo chuỗi giá trị

Những năm gần đây, nông dân Thanh Hóa đang thay đổi mạnh mẽ tư duy sản xuất, đẩy mạnh mô hình nông nghiệp an toàn, hữu cơ, từng bước hình thành chuỗi giá trị nông sản sạch, đáp ứng nhu cầu thị trường và bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

Những năm gần đây, cùng với quá trình tái cơ cấu ngành nông nghiệp và xây dựng nông thôn mới, nông dân Thanh Hóa đã có chuyển mạnh mẽ trong tư duy sản xuất, từng bước hướng tới nền nông nghiệp an toàn, bền vững vì sức khỏe cộng đồng.

Thay vì sản xuất nhỏ lẻ, manh mún như trước, nhiều hộ nông dân trên địa bàn tỉnh đã chủ động liên kết, tham gia các tổ hợp tác, hợp tác xã; áp dụng quy trình sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, hữu cơ, an toàn sinh học. Việc sử dụng phân bón hữu cơ, thuốc bảo vệ thực vật sinh học được khuyến khích, từng bước thay thế các loại hóa chất độc hại, góp phần nâng cao chất lượng nông sản và bảo vệ môi trường sinh thái.

Tại nhiều địa phương, các mô hình sản xuất rau an toàn, chăn nuôi an toàn dịch bệnh, nuôi trồng thủy sản theo hướng VietGAP phát huy hiệu quả rõ rệt. Không chỉ mang lại thu nhập ổn định cho nông dân, các mô hình này còn cung cấp nguồn thực phẩm sạch, an toàn cho thị trường trong và ngoài tỉnh. Nhiều sản phẩm nông nghiệp tiêu biểu của Thanh Hóa đã từng bước xây dựng thương hiệu, tham gia chương trình OCOP, mở rộng kênh tiêu thụ qua siêu thị, cửa hàng thực phẩm sạch và các nền tảng thương mại điện tử.

Phường Hàm Rồng có vùng đất bãi bằng phẳng, màu mỡ, thuận lợi phát triển nông nghiệp hàng hóa. Với mục tiêu nâng cao hiệu quả sản xuất và thu nhập cho người dân, Hội Nông dân phường đã quy hoạch lại đồng đất, hình thành các vùng chuyên canh cây trồng. Đến nay, địa phương đã xây dựng được vùng sản xuất rau màu cao cấp, trồng hoa tập trung và cây ăn quả.

Các loại rau được sản xuất theo mùa vụ, hạn chế tối đa sử dụng thuốc bảo vệ thực vật hóa học, thay bằng phân hữu cơ và chế phẩm sinh học. Người dân thường xuyên được tập huấn kỹ thuật, hướng dẫn quy trình sản xuất an toàn; đồng thời thực hiện ghi chép nhật ký sản xuất để kiểm soát chất lượng và truy xuất nguồn gốc. Nhờ đó, vùng rau an toàn Hàm Rồng không chỉ đạt năng suất ổn định mà còn được thị trường tin tưởng, tiêu thụ thuận lợi tại chợ dân sinh, cửa hàng thực phẩm sạch và các bếp ăn tập thể.

Xây dựng chuỗi thực phẩm sạch ở Thanh Hóa: Tăng giá trị, mở rộng thị trường

Không chỉ trong trồng trọt, lĩnh vực chế biến thực phẩm cũng có nhiều chuyển biến tích cực. Nem chua đặc sản nổi tiếng của xứ Thanh đang dần được sản xuất theo hướng đảm bảo an toàn thực phẩm.

Tại cơ sở Nem chua Vinh Hoa (phường Quảng Phú), gia đình anh Nguyễn Văn Vinh đã đầu tư nâng cấp cơ sở vật chất, cải tiến quy trình sản xuất. Nguyên liệu được lựa chọn kỹ lưỡng, có nguồn gốc rõ ràng; quy trình chế biến được thực hiện trong môi trường đảm bảo vệ sinh, hạn chế tối đa nguy cơ nhiễm chéo.

Người lao động được tập huấn kiến thức an toàn thực phẩm, trang bị đầy đủ bảo hộ, tuân thủ nghiêm nguyên tắc “3 sạch”: sạch nguyên liệu, sạch quy trình, sạch môi trường. Nhờ đó, sản phẩm không chỉ giữ được hương vị truyền thống mà còn đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường.

Hiện mỗi ngày, cơ sở sản xuất từ 35.000–40.000 chiếc nem, tạo việc làm thường xuyên cho 35–40 lao động, với thu nhập bình quân 7–8 triệu đồng/người/tháng.

Trong lĩnh vực sản xuất thực phẩm truyền thống, mô hình bánh đa nem An Chi của anh Nguyễn Huy Thảo (phường Đông Tiến) là một điển hình tiêu biểu. Cơ sở chú trọng lựa chọn nguyên liệu sạch, không sử dụng hóa chất bảo quản; đồng thời áp dụng quy trình sản xuất khép kín, đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm.

Đặc biệt, việc ứng dụng công nghệ sấy thay thế phương pháp phơi truyền thống giúp sản phẩm ổn định chất lượng, kéo dài thời gian bảo quản nhưng vẫn giữ được độ mềm, dai tự nhiên.

Từ quy mô nhỏ ban đầu, đến nay cơ sở đã mở rộng diện tích sản xuất từ 50m² lên 500m², tạo việc làm cho gần 20 lao động, tiêu thụ khoảng 12 tấn gạo/tháng, cung ứng ra thị trường 8 tấn sản phẩm và có mặt tại hơn 10 tỉnh, thành phố.

Song song với đó, các cấp Hội Nông dân trong tỉnh Thanh Hóa đã đẩy mạnh tuyên truyền, tập huấn, hướng dẫn hội viên về sản xuất an toàn, truy xuất nguồn gốc sản phẩm; vận động nông dân tham gia các phong trào “Nông dân sản xuất, kinh doanh giỏi”, “Nông dân chung tay xây dựng nông thôn mới”, từng bước thay đổi nhận thức, hướng tới nói không với thực phẩm bẩn.

Theo lãnh đạo Hội Nông dân tỉnh Thanh Hóa, hiện toàn tỉnh đã thành lập 204 tổ tự quản bảo vệ môi trường, xây dựng 182 mô hình đảm bảo an toàn thực phẩm; vận động 94.691 hộ nông dân cam kết sản xuất, kinh doanh nông sản an toàn.

Các cấp Hội cũng tổ chức 1.198 lớp tập huấn chuyển giao khoa học kỹ thuật cho hơn 63.600 lượt hội viên; xây dựng 17 mô hình nông nghiệp công nghệ cao gắn với chuỗi giá trị. Đồng thời, hỗ trợ nông dân xây dựng nhiều mô hình VietGAP, khuyến nông, phát triển sản phẩm OCOP, từng bước nâng cao giá trị nông sản.

Trong lĩnh vực chuyển đổi số, đã có hơn 11.500 hộ nông dân tham gia các nền tảng thương mại điện tử, với gần 39.000 sản phẩm được đưa lên sàn Postmart.vn và các nền tảng số, góp phần mở rộng thị trường tiêu thụ.

Thời gian tới, Thanh Hóa tiếp tục đẩy mạnh tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng nâng cao giá trị gia tăng và phát triển bền vững; khuyến khích nhân rộng các mô hình sản xuất an toàn, hữu cơ; tăng cường liên kết “4 nhà” để xây dựng chuỗi giá trị nông sản khép kín. Cùng với sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị và nỗ lực của người nông dân, nông sản Thanh Hóa đang từng bước khẳng định chất lượng, góp phần bảo vệ sức khỏe cộng đồng và hướng tới nền nông nghiệp xanh sạch bền vững.

Bùi Xuân Thiên (HND tỉnh)