Tận dụng lợi thế vùng đất chiêm trũng sau dồn điền đổi thửa, nhiều hội viên nông dân phường Quang Trung đã mạnh dạn chuyển đổi cơ cấu sản xuất, phát triển mô hình nuôi tôm càng xanh xen canh lúa, mang lại hiệu quả kinh tế cao và hướng đi bền vững trong sản xuất nông nghiệp.

Đồng chí Vũ Tiến Dũng, Phó Chủ tịch Hội Nông dân tỉnh thăm mô hình nuôi tôm càng xanh trên đất lúa tại phường Quang Trung
Sau năm 2013, thực hiện chủ trương dồn điền đổi thửa của Nhà nước, gia đình ông Trần Xuân Hạnh, hội viên nông dân Tổ dân phố 1, phường Quang Trung đã chuyển đổi 0,5 ha ruộng lúa nước vùng chiêm trũng sang mô hình lúa - cá. Tuy nhiên, hiệu quả kinh tế chưa cao, năng suất và sản lượng còn hạn chế. Năm 2020, gia đình ông Hạnh được Hội Nông dân và Trung tâm Khuyến nông tỉnh lựa chọn triển khai thí điểm mô hình nuôi tôm càng xanh xen canh lúa. Những ngày đầu thực hiện, gia đình gặp không ít khó khăn do thiếu kinh nghiệm, kỹ thuật nuôi còn mới. Song với tinh thần ham học hỏi, chủ động tìm tòi kinh nghiệm, mô hình bước đầu đã mang lại kết quả khả quan. Với diện tích 0,5 ha, gia đình ông thả nuôi 1,2 vạn con tôm giống, thu hoạch được khoảng 4 tạ tôm thương phẩm cùng 1 tấn thóc. Với giá bán khoảng 250 nghìn đồng/kg tôm, sau khi trừ chi phí, gia đình thu lãi khoảng 50 triệu đồng, cao gấp đôi so với mô hình lúa - cá trước đây.
Theo ông Hạnh, mô hình tôm - lúa có nhiều ưu điểm nổi bật, tạo ra hệ sinh thái sản xuất tuần hoàn, thân thiện với môi trường. Trong quá trình nuôi, tôm sử dụng rong rêu, vi sinh vật và các chất hữu cơ trong ruộng làm thức ăn; ngược lại, chất thải của tôm trở thành nguồn phân bón tự nhiên giúp cây lúa phát triển tốt hơn. Ruộng lúa cũng là môi trường thuận lợi để tôm trú ẩn, sinh trưởng và lột xác.

Nuôi tôm càng xanh kết hợp cấy lúa đạt chuẩn VietGap đang mở ra cơ hội làm giàu bền vững cho các hộ nông dân tại phường Quang Trung.
Từ tháng 5/2025 đến nay, dưới sự hướng dẫn của Hội Nông dân tỉnh, mô hình Tổ hợp tác nuôi tôm càng xanh xen canh đất lúa được thành lập với 4 hộ tham gia. Các hộ được hỗ trợ 5 vạn con tôm giống cùng thức ăn chăn nuôi; đồng thời được Trung tâm Kiểm nghiệm và Chứng nhận chất lượng nông lâm thủy sản Thanh Hóa hướng dẫn quy trình nuôi theo tiêu chuẩn VietGAP.
Các thành viên tổ hợp tác thực hiện nghiêm quy trình kỹ thuật, ghi chép sổ tay sản xuất, lưu video theo dõi quá trình sinh trưởng của tôm, xây dựng kế hoạch bảo vệ môi trường và ứng dụng công nghệ trong sản xuất như lắp đặt hệ thống điều khiển từ xa các thiết bị nuôi. Nhóm Zalo của tổ hợp tác cũng được duy trì thường xuyên nhằm trao đổi kỹ thuật, chia sẻ kinh nghiệm và hỗ trợ tiêu thụ sản phẩm.
Đặc biệt, các hộ chú trọng xử lý môi trường nước, sử dụng thức ăn đảm bảo an toàn, không dùng chất tăng trưởng hay hóa chất gây tồn dư độc hại trong sản phẩm. Tôm được nuôi trên 6 tháng để đảm bảo chất lượng thịt chắc, thơm ngon và nhiều gạch.
Hiện nay, tổ hợp tác có quy mô sản xuất khoảng 2 ha, năng suất đạt khoảng 8 tạ tôm/ha/năm, lợi nhuận sau khi trừ chi phí đạt khoảng 120 triệu đồng/ha. Bên cạnh đó, các hộ còn chủ động quảng bá và tiêu thụ sản phẩm thông qua các nền tảng số, góp phần mở rộng thị trường tiêu thụ.

Tôm càng xanh đang cho hiệu quả kinh tế cao hơn 4-5 lần so với mô hình nuôi cá - lúa truyền thống.
Đánh giá về hiệu quả của mô hình, đồng chí Vũ Tiến Dũng, Phó Chủ tịch Hội Nông dân tỉnh cho biết: “Mô hình nuôi tôm càng xanh xen canh lúa là hướng đi phù hợp trong chuyển đổi cơ cấu sản xuất nông nghiệp tại những vùng đất chiêm trũng, vừa nâng cao giá trị trên cùng diện tích canh tác, vừa tạo ra sản phẩm an toàn, thân thiện với môi trường. Việc thành lập tổ hợp tác đã góp phần tăng cường liên kết sản xuất, hỗ trợ nông dân tiếp cận khoa học kỹ thuật, từng bước xây dựng sản phẩm theo tiêu chuẩn VietGAP, đáp ứng nhu cầu thị trường. Đây là mô hình có tiềm năng để nhân rộng trong thời gian tới”.
Mô hình Tổ hợp tác nuôi tôm càng xanh xen canh lúa không chỉ mang lại hiệu quả kinh tế cao mà còn góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế tập thể, nâng cao thu nhập cho hội viên nông dân, hướng tới nền nông nghiệp sinh thái, an toàn và bền vững.